17 I - Dzień Judaizmu w polskim Kościele

17 I - XXI DZIEŃ JUDAIZMU 
W KOŚCIELE KATOLICKIM W POLSCE
judaizm3

W środę 17 stycznia już po raz 21. obchodzony będzie w w polskim Kościele katolickim Dzień Judaizmu, którego celem jest upowszechnianie postaw dialogu i życzliwości wobec Żydów w środowiskach chrześcijańskich, a także modlitwa i refleksja nad związkami obu religii. W ramach łódzkich obchodów Dnia Judaizmu 17 stycznia o g. 17,30 odbędzie się m.in. modlitewne spotkanie na placu po dawnej "Wielkiej Synagodze" w Łodzi (skrzyżowanie al. Kościuszki i ul. Zielonej) z udziałem abpa Grzegorza Rysia.

Dzień Judaizmu ustanowiony został przez Konferencję Episkopatu Polski w 1997 roku i świętowany jest corocznie w przeddzień rozpoczęcia Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan (18-25 stycznia). Warto wiedzieć, że Polska jest drugim - po Włoszech - europejskim krajem, w którym zaczęto organizować takie obchody. Później włączyły się w tę inicjatywę m.in. Austria, Holandia i Szwajcaria.

W naszym kraju z ramienia Kościoła za kontakty z przedstawicielami judaizmu odpowiedzialny jest Komitet ds. Dialogu z Judaizmem Konferencji Episkopatu Polski, którego poprzedni przewodniczący ks bp M. Cisło wskazywał, że "Kościół w Polsce uczynił już wiele w dziedzinie budowania braterskiej relacji z Żydami. [...] kształtuje u wiernych świadomość wzajemnej więzi chrześcijan i Żydów. Kościół opłakuje też własne grzechy prześladowania Żydów, dyskryminacji, a nawet zadawania śmierci. Episkopat wydał też trzy listy pasterskie, występując w nich przeciw antysemityzmowi [...] Okazywał solidarność z Żydami w sytuacji ograniczania ich obywatelskich praw. Organizuje sympozja i konferencje teologiczne z udziałem rabinów i przedstawicieli gmin żydowskich, tworząc klimat współpracy, eliminowania uprzedzeń i budowania zaufania." I dlatego "W naszej ojczyźnie, która była i jest wspólna dla chrześcijan i Żydów, w duchu Chrystusowej Ewangelii nie może mieć miejsca żadna wrogość, uprzedzenie, dyskryminacja." Obecnie do gmin żydowskich w Polsce należy ok. 6 tys. osób, natomiast Żydów w Polsce mieszka ok. 20 tys.

Dzień Judaizmu ma pomóc katolikom w odkrywaniu judaistycznych korzeni chrześcijaństwa oraz pogłębianiu świadomości - jak nauczał Jan Paweł II - że religia żydowska nie jest wobec chrześcijaństwa rzeczywistością zewnętrzną, lecz "czymś wewnętrznym, oraz że nasz stosunek do niej jest inny aniżeli do jakiejkolwiek innej religii".

judaizm4

Po raz pierwszy Dzień Judaizmu obchodzono w 1998 r. pod hasłem "Kto spotyka Jezusa Chrystusa, spotyka judaizm". Co roku centralne obchody tego Dnia odbywają się w jednym z polskich miast. Hasłem tegorocznych Dni Judaizmu są słowa: "Pokój! Pokój dalekim i bliskim" (Iz 57,19), a miejscem ogólnopolskich obchodów jest Warszawa. Natomiast poszczególne diecezje przygotowują na ten dzień specjalne wezwania modlitwy powszechnej, organizują nabożeństwa Słowa Bożego, rozważania biblijne, spotkania modlitewne czy spotkania z przedstawicielami gmin żydowskich. Odbywają się także okolicznościowe koncerty muzyki, sesje popularnonaukowe czy zwiedzanie synagog.

Dzień Judaizmu ma na celu nie tylko ponowne odkrycie naszej więzi z judaizmem poprzez wgłębienie się we własną tajemnicę, ale jest to też okazja - jak podkreśla Komitet ds. Dialogu z Judaizmem KEP - do propagowania posoborowego wyjaśniania tekstów Pisma Świętego, które w przeszłości mogły być interpretowane w sposób antyjudaistyczny i antysemicki, do wyjaśniania wiernym tragedii Zagłady Żydów i ukazywania antysemityzmu jako grzechu.

judaizm2

Warto też wspomnieć, że papieże ostatnich pontyfikatów - mianowicie: Jan XXIII, Paweł VI, Jan Paweł II, Benedykt XVI i papież Franciszek - bardzo aktywnie wcielali w życie ducha przełomowej deklaracji Soboru Watykańskiego II "Nostra aetate" o stosunku do Żydów i innych religii niechrześcijańskich swoim słowem i działaniem, m.in. poprzez różnego rodzaju inicjatywy współpracy i pojednania, odwiedzanie synagog, pielgrzymowanie do ważnych dla Żydów miejsc, jak Instytut Yad Vashem czy Ściana Płaczu. Zapraszamy zatem - szczególnie w tym dniu - do modlitwy za naszych "starszych braci" w wierze oraz o dialog chrześcijańsko-żydowski. Może inspiracją do takiej modlitwy będą zamieszczone poniżej słowa trzech ostatnich papieży: Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka...

judaizm6

MODLITWA ŚW. JANA PAWŁA II 
w intencji narodu żydowskiego ułożona w 1998 r.:


Boże Abrahama, Boże Proroków, Boże Jezusa Chrystusa
W Tobie zawarte jest wszystko,
Do Ciebie zmierza wszystko,
Ty jesteś kresem wszystkiego.
Wysłuchaj naszych modlitw, jakie zanosimy za naród żydowski,
Który - ze względu na swoich przodków - jest Tobie nadal bardzo drogi.
Wzbudzaj w nim nieustanne coraz żywsze pragnienie
zgłębienia Twojej prawdy i Twojej miłości.
Wspomagaj go, by zabiegając o pokój i sprawiedliwość
mógł objawiać światu moc Twego błogosławieństwa.
Wspieraj go, aby doznawał szacunku i miłości ze strony tych,
którzy jeszcze nie rozumieją wielkości doznanych przez niego cierpień,
oraz tych, którzy solidarnie, w poczuciu wzajemnej troski,
wspólnie odczuwają ból zadanych mu ran.
Pamiętaj o nowych pokoleniach, o młodzieży i dzieciach,
aby niezmiennie wierne Tobie trwały w tym,
co stanowi szczególną tajemnicę ich powołania.
Umocnij wszystkie pokolenia, aby dzięki ich świadectwu ludzkość pojęła,
że Twój zbawczy zamiar rozciąga się na całą ludzkość
i że Ty, Boże, jesteś dla wszystkich narodów początkiem, i ostatecznym celem.
Amen.

judaizm9

MODLITWA BENEDYKTA XVI
na kartce włożonej w szczelinę Muru Świątynnego
w Jerozolimie 12 maja 2009 r.:

Boże wszystkich czasów,
przybywając do Jerozolimy, "Miasta Pokoju",
duchowego domu Żydów, chrześcijan i muzułmanów,
przynoszę przed Twe oblicze radości, nadzieje i aspiracje,
próby, cierpienia i ból całego Twego ludu na świecie.
Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba,
usłysz wołanie strapionych, zatrwożonych, pogrążonych w smutku;
obdarz swoim pokojem tę Ziemię Świętą, Bliski Wschód, całą rodzinę ludzką,
porusz serca tych, którzy wzywają Twego imienia,
by z pokorą szli drogami sprawiedliwości i współczucia.
"Dobry jest Pan dla ufnych, dla duszy, która Go szuka" (Lm 3,25)!

judaizm10

MODLITWA PAPIEŻA FRANCISZKA
w Yad Vashem 26 maja 2014 r. (fragment):

Przyszło na nas zło, które nigdzie pod niebem nie było tak spełnione (por. Ba 2,2).
Teraz, Panie, wysłuchaj naszej modlitwy, usłysz nasze błagania,
zbaw nas przez swe miłosierdzie, zbaw nas od tej potworności.
Wszechmogący Boże, dusza w udręce woła do Ciebie.
Wysłuchaj ją, Panie, zmiłuj się!
Zgrzeszyliśmy przeciwko Tobie. Ty królujesz na wieki (por. Ba 3,1-2).
Pamiętaj o nas w swoim miłosierdziu.
Daj nam łaskę, byśmy wstydzili się tego, co jako ludzie jesteśmy w stanie uczynić,
wstydzili się tego skrajnego bałwochwalstwa, wzgardzenia i zniszczenia
naszego ciała,
które z mułu uczyniłeś, które ożywiłeś tchnieniem życia.
Nigdy więcej, Panie, nigdy więcej!
"Gdzie jesteś Adamie?".
Oto jestem, Panie,
z hańbą tego, co człowiek, stworzony na Twój obraz i podobieństwo,
był w stanie uczynić.
Pamiętaj o nas w swoim miłosierdziu.

judaizm8
Przesłanie Przewodniczącego Komitetu
Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem

"Pokój! Pokój dalekim i bliskim" (Iz 57,19)

"Pokój nie jest prostym brakiem wojny ani też nie sprowadza się jedynie do stanu równowagi sił sobie przeciwstawnych, nie rodzi się także z despotycznego władztwa, lecz słusznie i właściwie zwie się 'dziełem sprawiedliwości' (Iz 32,17). Chcąc zaprowadzić trwały pokój należy przede wszystkim wyplenić przyczyny konfliktów, które przeradzają się w wojny, zwłaszcza zaś przejawy niesprawiedliwości" (Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym nr 78,83).

Niedługo po zakończeniu II wojny światowej, która okazała się największym dramatem ludzkości i zebrała najobfitsze żniwo życia ludzkiego, Kościół podczas obrad Vaticanum II podjął głęboką refleksję nad naturą i źródłem pokoju. W refleksji tej dominuje prawda, że pokój jako dar Boży rodzi się w sercach ludzkich, a z tego duchowego pokoju rodzi się pokój społeczny i polityczny. Na gruncie tej teologicznej refleksji rozwija się też praktyczna aktywność Kościoła, który w oparciu o ewangelicznie rozumianą miłość, przebaczenie i pojednanie, wzywa chrześcijan do budowania i pielęgnowania pokoju między ludźmi. W tym dziele tworzenia trwałego pokoju ważne jest zwalczanie wszelkich przejawów niesprawiedliwości, które wynikają z nierówności gospodarczych i ekonomicznych, z żądzy panowania, z pogardy dla człowieka, a ostatecznie z ludzkiej zazdrości, nieufności i pychy.

Refleksja teologiczna nad pokojem dokonana podczas obrad Vaticanum II wynikała z doświadczeń II wojny światowej, która przyniosła światu ogromne straty zarówno moralne, jak i materialne. Jednak refleksja ta ma także swoje odniesienie do czasów współczesnych, które nie są wolne od dramatu wojny. Dramat ten nadal czyni swoje spustoszenie, zaś stosowane obecnie środki i metody walki sprawiają, że okrucieństwo wojny przybiera na sile. Zupełnie nowym zjawiskiem są akty terroru, w których przejawia się coraz większa pogarda dla życia ludzkiego i rosnąca nienawiść wobec drugiego człowieka. Dlatego dzieło budowania pokoju między ludźmi nie tylko pozostaje wciąż aktualne, ale staje się coraz większym wyzwaniem dla każdego człowieka, narodu i wspólnoty międzynarodowej. W dziele tym istotną rolę odgrywa proces formowania i wychowania młodych pokoleń, wolnych od podziałów rasowych, żądzy panowania, nacjonalizmu i źle pojętego patriotyzmu.

Budowanie i utrwalanie pokoju na świecie domaga się także współpracy i wysiłku ze strony przedstawicieli różnych wyznań religijnych. Wyznania te bowiem, ukazując transcendentny i religijny wymiar natury ludzkiej, uzasadniają konieczność bezwzględnego poszanowania każdego człowieka w jego godności i poszanowania jego praw. Jest to prawo do życia, wolności, prawdy, sprawiedliwości, miłości i przebaczenia. Wartości te pozostają w wewnętrznym i ontycznym związku z naturą pokoju, dlatego ich zachowanie rodzi i gwarantuje pokój.

Okazją do podjęcia tematu pokoju będzie zbliżający się XXI Dzień Judaizmu w Kościele Katolickim w Polsce, który przypada 17 stycznia 2018 roku. Obchodzony będzie pod hasłem "Pokój! Pokój dalekim i bliskim" zaczerpniętym z księgi proroka Izajasza (57,19). Zawołanie to ma uświadomić i przypomnieć katolikom, że dla wyznawców judaizmu pojęcie pokoju (szalom) ma szczególne znaczenie i jest jedną z najważniejszych wartości. Pochodzi ona od Boga, jest Jego darem i w sposób nierozłączny wiąże się z przymierzem ofiarowanym Izraelowi. Przymierze niesie ze sobą pokój, jeżeli więc zostaje ono ufnie przyjęte i wiernie zachowane, wówczas człowiek doświadcza harmonii z Bogiem, z bliźnim, z samym sobą i z otaczającym światem. Pokój staje się pełnią błogosławieństwa i szczęścia, i ogarnia nie tylko życie jednostki, lecz nade wszystko życie całego narodu wybranego.

W obliczu zagrożeń pokoju, jakie niesie współczesny świat podzielony konfliktami i wstrząsany zbrojnym terrorem, wyznawcy judaizmu i chrześcijanie powinni stać się świadkami prawdy, że tylko Bóg jest źródłem prawdziwego pokoju. Obecność Boga pomiędzy ludźmi i Jego łaska nawraca serce człowieka i uwalnia od wszelkich podziałów oraz przejawów uprzedzeń, niechęci i nienawiści. Tę prawdę należy nieustannie przypominać wszystkim narodom.

Miejscem centralnych obchodów Dnia Judaizmu w tym roku jest Warszawa. Wybór tego miejsca, zresztą nie po raz pierwszy, wynika z faktu, że męczeńska ziemia stolicy woła o modlitwę i pamięć o ofiarach Shoah, jak i martyrologium Polaków. Podczas II wojny światowej Warszawa doświadczyła brutalnego terroru, skierowanego zarówno przeciwko polskiej ludności, jak również przeciwko społeczności żydowskiej. Symbolami tego dramatu pozostają warszawskie więzienia i areszty, warszawskie getto, zbrojne powstania, masowe egzekucje i mordy, a przede wszystkim setki tysięcy ofiar wśród mieszkańców stolicy narodowości polskiej i żydowskiej. Dlatego w tym właśnie miejscu winniśmy się razem modlić i wołać: nigdy więcej wojny i zadawanej śmierci, nigdy więcej antysemityzmu i nienawiści, nigdy więcej pogardy dla drugiego człowieka. Boże, daj nam mądrość i moc, byśmy razem budowali pokój oraz wspólnotę życia, miłości i braterstwa.

Wszystkich ludzi dobrej woli serdecznie zapraszam do udziału w tegorocznych obchodach Dnia Judaizmu w Polsce.

Przewodniczący Komitetu KEP ds. Dialogu Judaizmem:

Biskup Rafał Markowski

Poprawiony (poniedziałek, 15 stycznia 2018 23:19)

 

dodawanie komentarzy zablokowane.